Eye Filmmuseum

De opdrachtgever: een iconisch Amsterdams museum

Amsterdam telt zo'n 50 musea, maar Eye is een van de meest onmiddellijk herkenbare. Het opvallende witte gebouw aan het IJ tegenover Centraal Station is op zichzelf al een herkenningspunt. Op het moment dat ik dit schrijf, bereiden ze het bezoek van koningin Máxima voor hun 75-jarig jubileum voor.

Maar Eye is meer dan een museum. Het is een cultureel centrum, een bioscoop, een restaurant, een onderzoeksinstituut en een tentoonstellingsruimte. Elke dag worden digitale en analoge films vertoond. Achter de schermen bewaart hun collectiecentrum meer dan 50.000 titels, samen met posters, apparatuur en ander materiaal. Eye speelt een cruciale rol in het behoud van het Nederlands filmerfgoed en de promotie van cinema in binnen- en buitenland.

Ingang van Eye. Foto van Huub Zeeman.

Het project: een nieuwe website

De directe aanleiding was technisch: Drupal 7 liep tegen het einde van zijn levensduur. De werkelijke kans was strategisch. Een herbouw van de site nodigt uit tot het soort institutionele bezinning dat normaal voorbehouden is aan vijfjarenplannen of leiderschapswisselingen.

Eye had de bestaande site eenvoudig naar een modern framework kunnen overzetten. In plaats daarvan benutten ze het moment om werkprocessen, teamstructuren en de manier waarop de instelling zich aan de wereld toonde te heroverwegen. De website is niet het hart van het museum, die rol komt het gebouw zelf toe, maar anders dan architectuur kan digitale infrastructuur opnieuw worden ingericht. En in dit geval moest dat ook.

De echte uitdaging was de overgang van een breed digitaal transformatietraject naar iets gerichters: het opleveren van een samenhangend product.

De uitdaging: meerdere doelgroepen, één homepage

De oude homepage probeerde alles voor iedereen te zijn. Hij was opgebouwd rond afdelingen, niet rond doelgroepen. Inhoud was lastig te vinden, en zelfs basale taken zoals nakijken wat er die dag draaide lagen begraven. Intern hadden teams het gevoel dat hun werk onzichtbaar was. Marketing wees op het ontbreken van urgentie en onderscheid: waarom zou iemand vandaag naar Eye gaan? En waarom Eye, en niet een gewone bioscoop?

In plaats van te proberen iedere belanghebbende met een consensusgedreven lappendeken tevreden te stellen, werkten we met het ontwerpteam aan een radicale verschuiving. De nieuwe homepage zette tentoonstellingen voorop, gevolgd door de filmprogrammering via een strak ontworpen agenda. De navigatie werd vanaf de basis opnieuw bedacht om aan te sluiten bij feitelijke gebruikersroutes. We legden de nadruk op landingspagina's, in het besef dat de meeste bezoekers via zoekmachines binnenkomen, niet via de voordeur.

De homepage werd een rustig ontwerp van twee panelen:

• Het eerste paneel toonde geredigeerde uitlichtingen: tentoonstellingen, bijzondere filmprogramma's, conferenties.
• Het tweede toonde een gestructureerde dagelijkse agenda: scanbaar, gedetailleerd, en op één klik afstand.

De typografie was beheerst, de content verankerd aan een links uitgelijnde leeslijn. Daardoor werd dichte informatie makkelijker te scannen zonder vlakker te worden.

• Vertoningen met Q&A's of interviews werden uitgelicht.
• Flexibele landingspagina's gaven ruimte aan afdelingen als educatie, collectie, onderzoek en het restaurant.
• De SEO-strategie verschoof weg van de aanname dat de homepage het enige startpunt is.

Mijn rol: van ontwikkelaar naar productlead

Ik begon als lead developer en sloot al vroeg aan bij workshops om doelen, beperkingen en interne systemen in kaart te brengen. Mijn eerste verantwoordelijkheid was het bepalen van een technische strategie die paste bij Eye's vertakte organisatiestructuur: collectie, programmering, educatie, onderzoek, tentoonstellingen, en meer.

Naarmate het project zich ontwikkelde, schoof ik door naar de rol van product manager. Dat betekende coördineren over meerdere teams heen, content, techniek, ontwerp en programmering, elk met een eigen logica en eigen prioriteiten. Ik gaf externe bureaus opdracht, leidde selectierondes, schreef documentatie, en gaf geregeld presentaties aan medewerkers door de hele organisatie om afstemming en momentum vast te houden.

Ik leidde ook de inspanning om één samenhangende omnichannelagenda op te leveren: één schema dat de website, de ticketbalie en de narrowcastingschermen voedt, allemaal vanuit één gedeeld systeem.

Mijn taak was om de productvisie helder, communiceerbaar en haalbaar te houden, van eerste schets tot definitieve lancering.

Aanpak: integreer, herontwerp niet

De programmering van Eye is rijk en eigenzinnig. Elke filmvermelding bevat niet alleen metadata, regisseurs, cast, stills, trailers, formaat, ondertiteling, maar ook handgeschreven redactionele notities die de vertoning binnen een specifiek programma plaatsen. Als dezelfde film in twee verschillende reeksen voorkomt, krijgt hij twee verschillende teksten. Het archief is een schatkamer.

Elke filmpagina trekt data uit meerdere systemen:

• Ticketing (gebruikt door de website, de balie en de narrowcastingschermen)
• Programmeringsdatabases (met gestructureerde metadata)
• Het CMS (waar redacteuren pagina's verrijken met tekst, beeld en gerelateerde content)

Een van de centrale architecturale uitdagingen was die zaken zuiver te scheiden, redactionele vrijheid waarborgen, structurele helderheid en prestaties behouden. We probeerden niet alles in het CMS te proppen. We bouwden in plaats daarvan pijplijnen waarin menselijke invoer zonder wrijving op geautomatiseerde data kon worden gelegd.